III Ogólnopolska Konferencja Techniczna Odwodnienie dróg i ulic, a ekologia, prawo, projektowanie, wykonawstwo odbyła się w Zakopanem, w Centrum Konferencyjno-Rekreacyjnym „GeoVita” w dniach od 29 września do 1 października 2008 r. Konferencję zorganizowało Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej (SITK) Oddział w Krakowie wraz z Małopolską Okręgową Izbą Inżynierów Budownictwa (MOIIB) w Krakowie przy współpracy Biura Ekspertyz i Projektów Budownictwa Komunikacyjnego „Ekkom” Sp. z o.o. w Krakowie i Pracowni Inżynierskiej „Klotoida” Mirosław Bajor, Andrzej Zygmunt Sp. j. z Krakowa.
Patronat honorowy nad konferencją objęli: prezes MOIIB w Krakowie Zygmunt Rawicki, prezes SITK RP O. Kraków Mariusz Szałkowski, i burmistrz Zakopanego Janusz Majcher.
Omówiono następujące zagadnienia:
- Przegląd obowiązującego prawa krajowego i zagranicznego w zakresie odwodnienia dróg i ulic.
- Wskazanie potrzeby kolejnych zmian do przepisów: prawnych, technicznych i środowiskowych związanych z problemami odwodnienia.
- Przegląd problemów związanych z odwodnieniem korpusu drogowego przy projektowaniu dróg zamiejskich.
- Przegląd problemów związanych z odwodnieniem ulic miejskich w aspekcie istniejącej infrastruktury technicznej i zurbanizowanych stref miejskich.
- Metody i sposoby oczyszczania wód i ścieków opadowych.
- Standaryzacja wymagań dla urządzeń infrastruktury kanalizacyjnej.
W konferencji wzięło udział 105 osób – przedstawicieli urzędów miast, starostw powiatowych, zarządców dróg, GDDKiA, uczelni, biur projektowych, wydawnictw branżowych, producentów urządzeń technicznych i firm wykonawczych zajmujących się problematyką odwodnienia.
Referaty wygłaszano w ramach trzech sesji merytorycznych. Wypowiadali się: B. Balcerek, Wpływ transportu drogowego i stosowanych paliw na stan środowiska naturalnego. Propozycja sytuowania urządzeń ochrony środowiska w pasach drogowych, K. Gudelis-Taraszkiewicz, Zagrożenia spowodowane złym odwodnieniem – jak ich unikać?, M. Helman-Grubba, Zasadność stosowania w zlewniach drogowych podczyszczalni deszczowych z „separatorami z bypassem” oraz „osadnikami zintegrowanymi” w świetle uwarunkowań technicznych i formalnoprawnych oraz praktyki projektowej, J. Jeleński, D. Gatkowska-Jeleńska, Zastosowanie równań równowagi cieków żwirodennych dla zachowania naturalnego otoczenia dróg, I. Jurkiewicz-Pietrzak, Antyerozyjne zabezpieczenie skarp, J. Kożuch, A. Drożdż, K. Lichosyt, K. Adamczyk (współudział: W. Jelonek), Odprowadzenie wód deszczowych w przypadku braku odbiorników „naturalnych” powierzchniowych na przykładzie projektu „Przebudowa drogi krajowej nr 94 na odcinku Zederman – Jerzmanowice”, T. Pawłowski, P. Książek, Utrzymanie kanalizacji i urządzeń ochrony środowiska”, B. Twaróg (współpraca: zespół Pracowni Inżynierskiej „Klotoida” w zakresie informacji technicznej), Projekt obejścia drogowego wsi Brzezna, Stadła i Podegrodzie po koronie wału przeciwpowodziowego rzeki Dunajca – prezentacja doświadczeń, B. Twaróg, Wybrane przykłady i analizy zagrożeń, mające wpływ na projektowane inwestycje liniowe, D. Zwierzchowski Bezwykopowe technologie renowacji i uszczelniania kanalizacji.
Firmy prezentowały swoje osiągnięcia w formie prelekcji, filmów, stoisk wystawowych i pokazów technicznych. Złotym Sponsorem konferencji była firma Unimark Sp. z o.o. z Wadowic, natomiast Oficjalnym Sponsorem firma MEA Meisinger Polska z Góry Kalwaria. Pozostali sponsorzy to: Amcol Sp. z o.o. z Ostrowa Mazowieckiego, Amitech Poland Sp. z o.o. z Gdańska, Ekobudex Sp. z o.o. z Gdańska, Przedsiębiorstwo Realizacyjne Inora Sp. z o.o. z Gliwic, Wavin Metalplast-Buk z Buku k. Poznania.
 
Po zapoznaniu się z materiałami konferencyjnymi, wysłuchaniu referatów i dyskusji oraz prezentacji firm podczas konferencji Komisja Uchwal i Wniosków rekomenduje uczestnikom konferencji przyjęcie  następujących wniosków:


1. W projektowaniu odwodnienia dróg pożądane jest analizowanie i wykorzystywanie również rozwiązań nowych generacji prezentowanych na konferencji, z korzyścią zarówno dla środowiska jak i dla łatwiejszej  eksploatacji dróg
2. W trosce o ochronę  zasobów wód podziemnych  przy rozwiązywaniu problemów odwodnienia dróg i odprowadzania ścieków deszczowych do odbiorników  konieczne jest właściwe dobieranie zastosowanych rozwiązań adekwatnie do wrażliwości środowiska. W szczególnie niekorzystnych sytuacjach wprowadzania wód do ziemi w obszarze występowania zjawisk krasowych należy zapewnić odpowiednie podczyszczanie przy jednoczesnym spełnieniu obowiązujących przepisów.
3. Pożądanym byłoby sporządzenie ogólnodostępnych map z granicami GZWP i określeniem uwarunkowań dla  przebiegu planowanych autostrad i dróg  ekspresowych  przecinających te obszary
4. W projektowaniu dróg i obiektów mostowych w pobliżu rzek pożądanym jest prowadzenie analiz dotyczących przebiegu naturalnego rzek i potoków pod kątem  dopasowywania przyjętych rozwiązań do naturalnego przebiegu rzek i potoków , aby maksymalnie zachować wartości przyrodniczego środowiska dolin rzecznych
5. Zjawisko erozji skarp wykopów i nasypów  drogowych występujące przy realizacji  inwestycji drogowych wskazuje na konieczność zmiany podejścia do problemu na
etapie wykonywania projektu budowlanego oraz wykonawstwa tj. konieczności przeprowadzenia analiz dotyczących zastosowania właściwych spadków skarp w zależności od  budowy geologicznej terenu, wysokości skarp oraz zastosowania właściwych środków technicznych zapobiegających erozji (materiały, technologia,właściwy obsiew skarp).
6. O zagrożeniach dla środowiska  wynikających z realizacji inwestycji drogowych decyduje nie tylko wielkość inwestycji , a przede wszystkim wrażliwość danego środowiska. Ocena strategiczna wykonywana obecnie dla „Programu Budowy Dróg i Autostrad na lata 2007-2012”  obejmuje korytarze  niektórych dróg i może wskazać
jedynie potencjalne możliwe  miejsca newralgiczne oraz możliwości wariantowania.
Natomiast na dalszych etapach  oceny wpływu na środowisko konieczne jest  wykonywanie szczegółowych analiz w korytarzach dla ustalenia możliwych wariantów przebiegu trasy.
7. Istnieje potrzeba dalszych prac dla udoskonalenia stosowanych obecnie metod prognostycznych szacowania zanieczyszczeń ścieków deszczowych w zakresie zawiesin (ilość i struktura frakcyjna) oraz ropopochodnych szczególnie w odniesieniu do dróg o dużych natężeniach ruchu, wielu pasach ruchu i różnym sposobie zagospodarowania.
8. Konieczne jest określenie sposobu podejścia do problemu zanieczyszczeń w okresie letnim i zimowym ( uwzględniając efekt kumulacji zanieczyszczeń), zwłaszcza w zakresie stosowania i wymiarowania urządzeń.
9. Przy projektowaniu urządzeń odwodnienia dróg i oczyszczania ścieków deszczowych  stosując  wybrane rozwiązania należy pamiętać o konsekwencjach na etapie eksploatacji zarówno w zakresie uciążliwości technicznej jak i kosztów. Stosowanie urządzeń oczyszczających winno być dostosowane do rzeczywistych potrzeb i wymogów prawa oraz dobrych praktyk inżynierskich, w tym analizy funkcjonalnej, a nie „na wszelki wypadek”, a od dostawcy urządzenia  należy  uzyskać  szczegółowe  instrukcje eksploatacji urządzenia uwzględniającej specyfikę danej lokalizacji.
10. Właściwa eksploatacja systemów kanalizacji i urządzeń ochrony środowiska  zastosowanych na drogach oraz monitorowanie stanu funkcjonowania elementów odwodnienia  jest niezbędnym elementem dbałości o środowisko. Systematyczne  czyszczenie dróg i ulic z zanieczyszczeń, regularne czyszczenie studzienek ściekowych pozwoli uniknąć dużych problemów z eksploatacją urządzeń (separatory, zbiorniki).
11. W Specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru systemów kanalizacji konieczny jest zapis o dołączeniu do dokumentacji odbiorowej wyników monitoringu TV  obejmującego wizualny przegląd stanu wybudowanych kanałów wraz z pomiarem spadków (normy PN-EN 1610- budowa i badania przewodów kanalizacyjnych, PN –EN 7522 –zewnętrzne systemy  kanalizacyjne)
12. Proponowane nowe rozwiązania techniczne  urządzeń do oczyszczania ścieków  deszczowych ( separatory z by –pasami ) winny podlegać badaniom w zakresie  poprawności hydrauliki rozdziału strug w różnych warunkach eksploatacyjnych przed  uzyskaniem  atestacji.
13. Uczestnicy  konferencji uważają, że konferencja  była bardzo ciekawa, w prezentowanych referatach podniesionych zostało wiele istotnych problemów dotyczących zagadnienia bardzo trudnego problemu odwodnienia dróg z poszanowaniem coraz bardziej restrykcyjnych wymogów ochrony środowiska , zaprezentowane zostały nowe techniki i urządzenia  dotyczące projektowania, budowy jak i eksploatacji urządzeń
14. Uczestnicy Konferencji wnioskują, aby kontynuować organizację konferencji  poświeconej tej tematyce, sugerując, aby na następnej konferencji zagadnienia podnoszone  podczas dyskusji i wniosków znalazły odzwierciedlenie w referatach, szczególnie w odniesieniu  do wymogów w zakresie ochrony środowiska.

Bolesław Balcerek, Małgorzata Helman – Grubba, Maria Mleczko-Król, Hanna Sękowska.
 
Więcej zdjęć