24 września 2008 r. obchodzono pięciolecie działalności fabryki Hobas w Dąbrowie Górniczej. Jubileusz stał się ważnym momentem do podsumowań, wyciągania wniosków, tworzenia planów na przyszłość. „To, że po pięciu latach mogą z nami świętować ci sami ludzie, którzy brali udział w uruchamianiu fabryki, jest dla nas największą satysfakcją” – mówił Marek Mathea, kierownik sprzedaży regionu Śląsk. „Jakość to dla nas priorytet, to uwiarygodnienie naszej pracy” – podkreślał Dariusz Kosiorowski, specjalista ds. zastosowań. „Chcemy odpowiadać na potrzeby rynku i naszych klientów” – puentował Piotr Strzelczyk, dyrektor ds. produkcji. I choć to dopiero piąte urodziny fabryki z Dąbrowy Górniczej, to jej dorobek jest godny podziwu.

Patent na technologię
Szwajcarska precyzja i zdolność praktycznych udoskonaleń dały początek historii Grupy Hobas, związanej z produkującym barwniki zakładem w Bazylei, w którym opracowano i opatentowano proces odlewania odśrodkowego, wykorzystujący lekkie rolki z żywicy poliestrowej wzmocnionej włóknem szklanym. Patent ten szybko wykorzystano przy produkcji rur CC-GRP (z ang. Centrifugally Cast Glassfiber Reinforced Plastics – odlewane odśrodkowo tworzywa sztuczne wzmocnione włóknem szklanym), a pierwsza wyprodukowana w 1957 r. w Szwajcarii rura szybko znalazła zastosowanie w systemach wodociągowych i kanalizacyjnych. Powstała w 1973 r. firma Hobas Engineering AG dostarczała na rynek rozwiązania technologiczne dla gospodarki wodnej. Rosnące na całym świecie w latach 80. zapotrzebowanie na rozwiązania technologiczne przyczyniło się do rozwoju firmy i połączenia z austriacką Grupą Wietersdorfer. Od pierwszej, w 1957 r., instalacji z udziałem rur CC-GRP minęło 50 lat. W tym czasie Grupa Hobas zaznaczyła swoją obecność w ponad 50 krajach na całym świecie, biorąc udział w instalacjach ponad 60 000 km rur CC-GRP, co obrazowo można przeliczyć na okrążenie Ziemi ponad 1,5 razy. Hobas konsekwentnie realizuje swoje cele jako wiodący dostawca elastycznych, wysokowydajnych systemów rurowych, przeznaczonych nie tylko pod nowe inwestycje, ale także do modernizacji instalacji istniejących. Systemy rurowe CC-GRP produkowane są w 16 miejscach na całym świecie, w 35 zakładach produkcyjnych w Europie i Ameryce, także w Dąbrowie Górniczej, gdzie od pięciu lat działa fabryka Hobas.

Sukces rodzi sukces
W Polsce Hobas zaznaczył swoją obecność już w latach 70. wraz ze wybudowaniem 3600 m rurociągu kanalizacyjnego w toruńskich zakładach Elana, który bezawaryjnie służy po dziś dzień. Działalność na polskim rynku Hobas Polska rozpoczął w 1990 r. w Poznaniu dystrybucją rur z fabryk z Austrii, Niemiec i Czech. Trzy lata później w Zakrzewie k. Poznania uruchomiono zakład produkujący kształtki i studnie kanalizacyjne. Rosnący udział Hobas w sektorze wodno-kanalizacyjnym w Polsce przyczynił się do podjęcia decyzji o budowie fabryki. Rozpoczęto ją w 2002 r. na terenie Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Dąbrowie Górniczej. Główny wykonawca projektu – Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane Hydrobudowa 9 z Poznania – zakończyło budowę w niecały rok, kosztem 10 mln euro. 16 czerwca 2003 r. odlano pierwszą rurę o średnicy DN 700, a miesiąc później wyjechał pierwszy ładunek rur CC-GRP do odbiorców z Bydgoszczy i Koszalina. Moce produkcyjne Fabryki z Dąbrowy Górniczej wynoszą 100 km wyprodukowanych rur w skali roku. Część dystrybuowana jest na rynek Europy Zachodniej i basenu Morza Bałtyckiego oraz do krajów byłego Związku Sowieckiego. Budowa fabryki bardzo umocniła pozycję Hobas w Europie – doskonałe rozwiązania technologiczne, jakie dostarcza, i wysoka jakość produktów decydują o tym, iż rynek zgłasza ciągle zapotrzebowanie na produkty, co gwarantuje rozwój i decyduje o sukcesie firmy.

Szeroki asortyment – szerokie możliwości
Grupa Hobas na całym świecie dostarcza systemy rur CC-GRP w zakresie średnic DN 150–DN 2700 o gwarantowanej sztywności SN 5000 – SN 1 000 000. Pełny asortyment produktów Hobas obejmuje rury, łuki, trójniki i odgałęzienia, króćce kołnierzowe, redukcje, studzienki, zbiorniki i kształtki projektowane indywidualne. Dzięki specjalnie opatentowanej technologii – zastosowaniu elastycznej wykładziny żywicznej – systemy rur CC-GRP uzyskują maksymalną gładkość wewnętrznych i zewnętrznych powierzchni ścian, gwarantując wysoką odporność na ścieranie. Specjalnie dobierana żywica decyduje o odporności rur na korozję przy zetknięciu z agresywnymi mediami, gruntami, słoną wodą czy wysokimi temperaturami. Systemy rur są projektowane pod kątem wytrzymałości na obciążenia statyczne i dynamiczne. Ich niewielki ciężar ułatwia transport i montaż. Szczelność systemów gwarantują fabrycznie nałożone łączniki, pozwalające na łatwe łączenie rur bez stosowania specjalnych urządzeń czy spawania na terenie budowy, zaś kształtki segmentowe – zarówno standardowe, jak i niestandardowe – łączone przez laminowanie, dają pełną swobodę w zakresie produkcji zgodnie z indywidualnymi wymaganiami. Produkowane wyroby są zgodne z aprobatami technicznymi oraz aktualnie obowiązującą normą PN-EN 14364.
Wysokiej jakości rozwiązania technologiczne CC-GRP Hobas znajdują zastosowanie w instalacjach kanalizacyjnych, wodnych, odwodnieniach, energetyce wodnej i cieplnej oraz w przemyśle. W Polsce do końca 2007 r. ułożono 800 km rurociągów Hobas, 545 km rurociągów kanalizacji bezciśnieniowej, 33 km rurociągów kanalizacji ciśnieniowej, 34 km rurociągów wodociągowych, 60 km rurociągów wykonanych metodą przecisku, 20 km renowacji. Stosowanie systemu rur Hobas w renowacjach instalacji oznacza przede wszystkim wymierne oszczędności, a wykorzystanie przy tym metody „rura w rurę” eliminuje konieczność dokonywania uciążliwych wykopów. Doskonale o tym zaświadcza renowacja 47,6 km kanałów w Szczecinie, zlokalizowanych na 52 ulicach miasta. Renowacji podano murowane i betonowe przewody kanalizacyjne, pochodzące z 1904 r. oraz z lat 30. XX w., wykazujące silną korozję, infiltrację oraz obecność rys i pęknięć. W części projektu wystąpiła uzasadniona potrzeba zastosowania rur GRP. Doceniono wysoką odporność rur Hobas na korozję, niewielki ciężar oraz łatwy montaż. Instalacja wymagała rur o nietypowych przekrojach jajowych i dzwonowych DN 400/543 – DN 2626/1540 oraz rur reliningowych DA 960 i DA 1434 SN 5000 – 20 000 N/m² ze zlicowanymi łącznikami. Długość rur i elementów różnicowano na odcinkach prostych (2,25–2,35 m) oraz na łukach (0,5–1,5 m). Przestrzeń pomiędzy starą instalacją a rurami i panelami Hobas wypełniono mieszanką iniektu, zapewniającą odpowiednie posadowienie, oraz stworzono układ odporny na obciążenia w długiej perspektywie. Dzięki właściwym parametrom mechanicznym i hydraulicznym instalacji Hobas, możliwa jest bezproblemowa eksploatacja odnowionej sieci przez wiele lat.
Systemy rur Hobas doceniono także w mikrotunelingu, wykazują one bowiem dużą wytrzymałość na ściskanie. W porównaniu do innych materiałów rurowych wymagają najmniejszej siły przeciskania, co jest zasługą właściwości powierzchni zewnętrznej oraz niewielkiego ciężaru. Dowodem na to jest projekt „Kolektor E1” w Warszawie, mający na celu zwiększenie efektywności działania sieci kanalizacyjnej w rejonie Żoliborza, Śródmieścia i Starego Miasta, wykonywany metodą bezwykopową. Do układania rur stosowano równocześnie dwie maszyny mikrotunelowe. Prace prowadzone są metodą mikrotunelowania ze względu na duże głębokości posadowienia, gęstą infrastrukturę podziemną i rozbudowaną sieć komunikacyjną z przejściami nad tunelami metra w odległości 0,6 i 0,9 m i ponad czynną linią kolejową. W ramach instalacji wykonano dziewięć odcinków prostych, sześć odcinków łukowych o dość ciasnych promieniach R 200–600 m oraz najdłuższy na świecie odcinek z jednej komory, w którym znalazło się 500 m rur Hobas. Na odcinkach łukowych zastosowano rury przeciskowe o specjalnie dobranej długości od 1 do 3 m i sztywności od SN 32 000 do 64 000 N/m2. Wykorzystanie rur poliestrowych ze specjalną wewnętrzną warstwą żywicy umożliwiło uzyskanie do 30% mniej urobku do transportu i utylizacji, dzięki relatywnie małej średnicy zewnętrznej, która dla rury o DN 2000 wynosi zaledwie 2160 mm, nie ograniczając przy tym jej możliwości przeciskowych, mogących mieć siłę przekraczającą 750 t. Inwestycja ta potwierdza doskonałe właściwości rur CC-GRP w technologii mikrotunelowania.
Inną specyfikę mają montaże naziemne, wymagające systemów rur o wysokiej odporności na promieniowanie ultrafioletowe, wysokiej sztywności wzdłużnej, niskiego współczynnika rozszerzalności cieplnej oraz małego ciężaru pozwalającego na szybki i bezproblemowy montaż. Przykładem takiej instalacji jest odwodnienie obiektów w ciągu obwodnicy Puław z nowym mostem przez rzekę Wisłę, wpisanych w budowę drogi ekspresowej nr S12 z Radomia do Lublina. Droga nad Wisłą prowadzona jest przez most o długości całkowitej 1038,2 m i rozpiętości głównego, łukowego przęsła nurtowego 212 m. Instalacja odwodnieniowa obiektów to 3,3 km rur o średnicach DN 150, DN 200, DN 300, DN 400 i sztywności SN 10 000 N/m2, w tym ponad 1100 sztuk kształtek. Również montaż rur w wykopie otwartym narzuca pewne wymogi, które umożliwiają prowadzenie niewielkich szerokości wykopu oraz gwarantują sprawność układania. System rur Hobas, dzięki niższemu – przy standardowej długości 6 m – ciężarowi jednostkowemu oraz optymalnym stosunku średnicy wewnętrznej do zewnętrznej, umożliwia zmniejszenie szerokości wykopu i gwarantuje bezproblemowy montaż.

Strategie przyszłości
Wspólna dla Grupy Hobas pozostaje strategia dostarczania na rynek nowoczesnych rozwiązań technologicznych i odpowiadanie na oczekiwania klientów. W ramach jej realizacji pojawia się szereg indywidualnych strategii fabryk, które składają się w całości na sukces Hobas. Najbliższa przyszłość fabryki z Dąbrowy Górniczej wiąże się z inwestycjami. Te obecne, już rozpoczęte, to plan wdrażania zintegrowanego systemu informatycznego wpierającego zarządzanie firmą SAP, który pozwoli na błyskawiczną analizę i usprawnienie procesów zarządzania, ułatwienie pracy w zakresie optymalizacji procesów, niższe koszty działalności, zwiększenie konkurencyjności oraz dostosowanie do najwyższych światowych standardów, według których działają firmy XXI w. Te najbliższe – to wielka inwestycja w produkcję największych na świecie rur o średnicy DN 3500. Jak wynika z badań rynku i prognoz na najbliższe lata, wzrasta zapotrzebowanie na tego typu produkty, a fabryka z Dąbrowy Górniczej chce na to zapotrzebowanie móc jak najszybciej odpowiedzieć. Przygotowania do produkcji wymagają rozbudowy fabryki – od stworzenia stanowiska produkcyjnego, po rozwiązania logistyczne związane z magazynowaniem i transportem. Aktualnie fabryka dysponuje możliwością produkcji rur do średnicy DN 2400. Rozbudowa obejmie wykonanie stacji odlewania odśrodkowego dla rur o średnicy DN 3500 oraz inwestycje związane z zakupem nowych urządzeń, takich jak matryce, wózki do transportu i wyciągania, urządzenia wypełniacza. Jednym z ważniejszych elementów tego procesu będzie zainstalowanie dodatkowego Feddera A34, który pozwoli na zwiększenie mocy produkcyjnej. W planach jest wykonanie dużej stacji odlewania odśrodkowego dla DN 3500. Modyfikacji poddany zostanie także system podawania piasku oraz cięcie włókna szklanego do odpowiednich długości, co znacznie poprawi wydajność produkcyjną stacji. Zwiększenie mocy przerobowych fabryki wymusza rozbudowę zbiorników oraz placu magazynowego z dostosowaniem do dużych gabarytów, a także inwestycje w logistykę i transport przez dostosowanie go do przyjęcia większej partii produktów.
Motto Grupy Hobas brzmi: „spełniamy oczekiwania” . Jak można przekonać się po pięciu latach działalności Hobas w Dąbrowie Górniczej, jest ono realizowane także przez polską fabrykę. Warto zatem życzyć, aby spełniły się oczekiwania nie tylko jej klientów, ale także wszystkich ludzi, którzy własnymi rękami budują sukces Hobas w Polsce.